2008 साली नोव्हेंबर महिन्याच्या 26 तारखेला मुंबई किंवा त्याही पेक्षा देशाच्या छातीवर अशी जखम झाली जी कधीच भरून निघणार नाही. मुंबईत झालेल्या या दहशतवादी हल्ल्यात 160 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता तर 300 हून अधिक लोक जखमी झाले होते. हल्ल्यादरम्यान, मुंबई पोलिसांनी अजमल कसाब नावाच्या एका दहशतवाद्याला जिवंत अटक केली. त्याचा एक फोटो व्हायरल झाला असून त्यात तो शिवाजी टर्मिनल रेल्वे स्थानकावर हातात शस्त्र घेऊन दिसत आहे.
त्याच वेळी, हल्ल्यानंतर, दहशतवादी अजमल कसाबवर जवळपास चार वर्षे खटला चालला आणि अनेक सुनावणी आणि अपीलांनंतर अखेर 21 नोव्हेंबर 2012 रोजी त्याला फाशी देण्यात आली. मात्र, आजही लोकांच्या मनात हा प्रश्न पडतो की, अजमल कसाब कोण होता आणि तो भारताविरुद्ध इथल्या लोकांच्या जीवाचा शत्रू का झाला?
हल्ल्याच्या वेळी कसाब 21 वर्षांचा होता
किंबहुना मुंबई हल्ल्याच्या वेळी एक जिवंत दहशतवादी आपल्या ताब्यात आला हे पोलिसांचे मोठे यश होते. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, 2008 मध्ये दहशतवादी कसाब फक्त 21 वर्षांचा होता. त्याच्या अटकेनंतर पोलिसांनी त्याच्याविषयी माहिती गोळा करण्यास सुरुवात केली तेव्हा हळूहळू सर्व गुपिते समोर आली. मोठी गोष्ट म्हणजे कसाबला त्याच्या या घृणास्पद कृत्याचा अजिबात पश्चाताप झाला नाही.
कसाबचा शेजारी देशाशी संबंध असल्याचे समोर आल्यानंतर भारताने पाकिस्तानवर जोरदार हल्ला चढवला. मात्र दरवेळप्रमाणे या वेळीही पाकिस्तानने तेथून दहशतवादी पाठवले नसल्याचे नाकारले. मात्र, भारताने अनेक पुरावे दिल्यानंतर कसाब हा पंजाब प्रांतात राहणारा पाकिस्तानी नागरिक असल्याचे मान्य केले.
कसाब हा फरीदकोटचा रहिवासी होता
त्याचवेळी, दहशतवादी अजमल कसाब हा फरीदकोट गावचा रहिवासी असल्याचे काही मीडिया रिपोर्ट्समध्ये सांगण्यात आले. त्याचे वडील तेथे खाद्यपदार्थ विकायचे, असे सांगितले जाते. बीबीसीच्या वृत्तांतून मिळालेल्या माहितीनुसार, कसाबने फारसा अभ्यास केला नाही. तो मोलमजुरी करत असे आणि किरकोळ गुन्ह्यातही तो सहभागी होता.
वडिलांवर रागावून घरातून पळून गेले
पाकिस्तानी मीडियानुसार, फरीदकोटमधील एका व्यक्तीने कसाबला आपला मुलगा म्हणून ओळखले होते. त्याच्या वडिलांनी मुलाखतीत सांगितले की, तो २००४ मध्ये म्हणजे मुंबई हल्ल्याच्या चार वर्षांपूर्वी घरातून पळून गेला होता. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, कसाबने त्याला ईदसाठी नवीन कपडे खरेदी करण्यास सांगितले होते, असे त्याच्या वडिलांनी सांगितले. मात्र आर्थिक अडचणींमुळे तो खरेदी करू शकला नाही. याचा राग येऊन तो घर सोडून निघून गेला.
लष्कर-ए-तैयबाने प्रशिक्षण दिले
घरातून पळून गेल्यानंतर अजमल कसाब लष्कर-ए-तैयबाच्या संपर्कात आल्याचे समजते. त्यानंतर त्याने अनेक वर्षे कॅम्पमध्ये प्रशिक्षण घेतले, नंतर मुंबईवर हल्ला करण्यासाठी त्याची निवड झाली. मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी टर्मिनलवर कसाबने केलेल्या गोळीबाराचा फोटो समोर आला आहे. हा फोटो काढणाऱ्या फोटोग्राफरने सांगितले होते की, लोकांवर गोळीबार करताना तो अशा प्रकारे चालत होता की त्याला कोणी हात लावू शकत नाही.
कसाब जिवंत पकडला गेला
हल्ल्यादरम्यानच कसाबला मुंबई पोलिसांनी जिवंत पकडले होते. तपासानंतर त्याच्यावर खुनासह भारताविरुद्ध युद्धासह 86 गुन्हे दाखल करण्यात आले होते. या प्रकरणी कसाबने आपल्या गुन्ह्याची कबुली दिल्याचे सांगण्यात आले, तर त्याच्या वकिलाने युक्तिवाद केला की, त्याला जबरीने जबानी देण्यास भाग पाडण्यात आले. या प्रकरणाची सुनावणी 2009 मध्ये सुरू झाली होती.
न्यायालयाने फाशीची शिक्षा सुनावली
यादरम्यान आणखी एक फोटो समोर आला ज्यामध्ये दहशतवादी अजमल कसाब हसताना दिसत आहे. त्याच वेळी, मे 2010 मध्ये कसाबला विशेष न्यायालयाचे न्यायाधीश एमएल ताहिलियानी यांनी फाशीची शिक्षा सुनावली होती. त्याचवेळी कसाबच्या वकिलाने असा युक्तिवाद केला की, दहशतवादी संघटनेने कसाबचे ब्रेनवॉश केले होते, त्यामुळे नम्रता पाळली पाहिजे. न्यायालयाच्या निर्णयाविरोधात उच्च न्यायालयात अपील दाखल करण्यात आले होते. त्याचवेळी, फेब्रुवारी 2011 मध्ये कसाबचे अपील मुंबई उच्च न्यायालयाने फेटाळले होते. त्यानंतर अजमल कसाबने या शिक्षेविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयात अपील केले. मात्र, येथेही त्यांचे अपील २९ ऑगस्ट २०१२ रोजी फेटाळण्यात आले. त्यानंतर 21 नोव्हेंबर 2012 रोजी पुण्याच्या येरवडा कारागृहात सकाळी 7.30 वाजता कसाबला फाशी देण्यात आली.
